กรอบแนวคิดการจัดทำแผนยุทธศาสตร์องค์กร – ตามความคิดของพี่เชษ

แรงบันดาลใจในการเขียนเรื่องนี้

หลายปีที่ผ่านมาพี่เชษ ได้มีโอกาสเป็นที่ปรึกษาด้านยุทธศาสตร์ให้กับหลายองค์กรตั้งแต่องค์กร SMEs ขนาดเล็กที่มีเจ้าของคนเดียว จนไปถึงการเขียนแผนยุทธศาสตร์ให้กับรัฐวิสาหกิจขนาดใหญ่ ขอขอบคุณผู้ใหญ่หยิบยื่นโอกาสให้มา ณ ที่นี่

ต้องแจ้งให้ทราบก่อนนะครับว่าพี่เชษเอง ไม่ใช่ผู้รู้หรือผู้เชี่ยวชาญระดับปรมาจารย์ พี่เชษเองยังต้องศึกษาความรู้เพิ่มเติมในสิ่งที่ยังไม่รู้อยู่ตลอดเวลา เพราะมีหลายสิ่งมากมายที่เรายังไม่รู้และอยากค้นหา

เข้าเรื่องเลยแล้วกันครับ จากประสบการณ์ที่ให้คำปรึกษาและพูดคุยกับเพื่อนๆหลาย มีปํญหาในการตั้งเป้าหมาย การวางวิสัยทัศน์แบบนี้ดีหรือไม่ เหมาะสมหรือไม่ สิ่งที่ทำอยู่มันเข้าใกล้ หรือ ไกลออกไปจากเป้าหมาย (ฉันมาทำอะไรที่นี่…)

มี Solution ที่ดีที่สุดไหม บอกได้เลยว่าพี่เชษไม่รู้ แต่ Solution ที่เหมาะสมกับเรามีแน่นอนครับ และคนที่ตอบได้คือตัวเขาเอง ส่วนวิธีการพี่เชษ พอแนะนำได้

มี Solution ที่ดีที่สุดไหม? บอกได้เลยว่าพี่เชษไม่รู้

แต่… Solution ที่เหมาะสมกับเรามีแน่นอน

พี่เชษได้เขียนสรุปกรอบแนวคิดในการจัดทำแผนยุทธศาสตร์ออกมา ตามความเข้าใจของและประสบการณ์ทำงานของพี่เชษนะครับ เพื่อนๆอ่านสนุกประดับความรู้ได้ แต่อาจจะไม่ได้เป็นไปตามทฤษฎีในตำรา หากผิดพลาดประการใด ขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยครับ
1.สแกนสภาพแวดล้อมทั้งภายนอก/ภายใน เพื่อรู้เขา รู้เรา
2.นำข้อมูลที่สแกนได้มาวิเคราะห์จุดแข็ง/จุดอ่อน ขั้นตอนนี้ต้องวิเคราะห์สิ่งที่เป็นจริง อาจใช้คนภายนอกเป็นคนวิเคราะห์ จะปราศจากความอยากทำ ความเสียดายในต้นทุนที่เคยทำมา/ต้นทุนจมที่เราไม่ควรจมปลัก (Sunk Cost) , ไม่มีอคติ
3.เมื่อวิเคราะห์จุดแข็ง/จุดอ่อน จะทำให้ทราบบริบทและสถานการณ์ที่เป็นอยู่ปัจจุบัน กำหนดเป้า วิสัยทัศน์ พันธกิจ วัตถุประสงค์ที่จะทำอะไร เพื่ออะไร ทำไมต้องมีเราอยู่ สิ่งที่เราเห็นว่าดีหรือค่านิยมของเรา ความสามารถพิเศษที่เรามี
4.จากข้อมูลข้อต้นสามารถนำมากำหนดแผนยุทธศาสตร์ ไกล / กลาง / ใกล้
วิเคราะห์ความสอดคล้องของแต่ละกลยุทธ์ ควรมีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์หลักของ เพิ่มลดGap ของยุทธศาสตร์
5.จาก4ข้อข้างต้นสามารถกำหนดแผนปฏิบัติการ หรือโครงการ ได้แล้วว่า แผนปฏิบัติการใด โครงการใด ตอบสนองเป้าหมายของเรา

ความสอดคล้องของยุทธศาสตร์

วิเคราะห์ความสอดคล้องของแต่ละกลยุทธ์ ควรมีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์หลักของ เพิ่มลดGap ของยุทธศาสตร์

6.กำหนดตัวชี้วัด และเป้าประสงค์ ในแต่ละระยะของแผนปฏิบัติการ หรือโครงการ โดยสามารถกำหนด Roadmap ของตัวชี้วัดแต่ในละช่วงเวลา ให้ล้อไปกับเป้าหมาย วิสัยทัศน์ พันธกิจของเรา
7.ประเมินความคุ้มค่าการลงทุนโครงการ จะมีการวิเคราะห์ความสอดคล้องต่อยุทธศาสตร์ และมีการวิเคราะห์ผลกระทบ Enablers ตามเกณฑ์ที่เรากำหนด
โดยความคุ้มค่าการลงจะแบ่งเป็น2แบบ
7.1 ความคุ้มค่าทางที่มีผลตอบแทนเป็นตัวเงิน
7.2  ความคุ้มค่าทางที่มีผลตอบแทนไม่เป็นตัวเงิน
#ในขั้นตอนนี้เราหยอดงบประมาณลงไปแต่ละโครงการ

แผนจัดการความเสี่ยงและแผนบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ

เนื่องจากสถานการณ์ปัจจุบันไม่แน่นอน ควรมีการทำแผนประเมินความเสี่ยงและจัดทำแผนบริหารจัดการความต่อเนื่องทางธุรกิจ

การประเมินความคุ้มค่าการลงทุนโครงการ โดยความคุ้มค่าการลงจะแบ่งเป็น2แบบ
– ความคุ้มค่าทางที่มีผลตอบแทนเป็นตัวเงิน
– ความคุ้มค่าทางที่มีผลตอบแทนไม่เป็นตัวเงินอีก

8.เนื่องจากสถานการณ์ปัจจุบันไม่แน่นอน ควรมีการทำแผนประเมินความเสี่ยงและจัดทำแผนบริหารจัดการความต่อเนื่องทางธุรกิจ
ประเมินความเสี่ยงและประมาณการความต่อเนื่องแต่ละโครงการ
9.ลงมือทำ ควบคุมการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการ และประเมินแต่ละระยะตามแผน
10.นำข้อมูลมา รีวิว 360องศา ตามช่วงที่กำหนดไว้ข้างต้น
#แผนยุทธศาสตร์ ไม่ใช่ให้ผลดีสูงสุดในระยะสั้น แต่ต้องให้ผลดีในระยะยาว มีกรอบระยะเวลาดำเนินการที่เป็นไปได้จริง ประเมินผลได้
บริบทสถานการณ์รอบตัวเราเปลี่ยนบ่อย ควรทบทวนและปรับกลยุทธ์อยู่เสมอ เพื่อให้เราบรรลุวัตถุประสงค์และไปถึงเป้าหมาย
#พี่เชษชวนคุย